استیمنت نمایشگاه
اینجا یک کارخانه است، وسط یک شهرک صنعتی یا اگر دقیقتر بگوییم، یک گالری است که در محوطهی یک کارخانه، در وسط یک شهرک صنعتی ساخته شده است. شاید از همین رو یادآور آن پیوند تاریخی میان هنر و صنعت یا هنرمند و صنعتگر باشد؛ لااقل برای من، یادآور روزگاری که این دو همنشین هم بودند. یادآور اعصار طولانی که هنرمند جزئی از صنف بزرگ صنعتگران بود و هنوز نه خلاقیت با هنر پیوند خورده بود و نه مفهوم هنرمند با روشنفکر نخبه یا کنشگر اجتماعی یا سیاسی قرین در نظر گرفته میشد.
در این اعصار که گذشت، این صنعتگران بودند که در قالب (بیزینسهای بزرگ)، کالاهای تولیدیشان و از آن مهمتر ترغیب عمومی به خرید را با مفهوم خلاقیت پیوند زدند. پس از تمرکز تاریخی هنر از هنرِ صنعتگران، این بار انگار انقلابی تازه رخ داده بود تا صنعت در لباس (بیزینس)، نه فقط به آن پیوند تاریخی ارجاع دهد که هنر را به کار بگیرد تا آنچه خلاقیت مینامیم از هنرمند بخواهد تا کالاهایش را بیش از پیش به تودهی بیشکل خریداران بفروشد.
گذر اعصار هنوز هم نتوانسته پاسخی برای پیوند یا جدایی میان این دو – هنر و صنعت – بیابد؛ شاید چون این دو نیز همچون بسیاری از مفاهیم بنیادین دیگر یا دوگانههای مشابه آن چنان عمیقاً به هم پیوند خوردهاند که جداییشان را اگر نه ناممکن، لااقل بسیار دشوار میکنند.
آنچه در اینجا میبینید نه بیانگر همهی جنبههای پیوند/جدایی میان هنر و صنعت است و نه حتی به تلاشهای پیشین چون جنبش هنر و صنعت که در اوایل سدهی گذشته با گفت شبیه؛ گاه بدبین است، گاه کنایی، گاه ستایشگر و گاه خوشبین. شاید بیشتر از آنرو که در شرایط کنونی ما و در این گوشهی پرآشوب جهان به نمایش درمیآید و انگار بیش از آنکه فرصتی باشند برای یادآوری این پیوند/جدایی، بیانگر دشواریها و تنگناهای مشترکی هستند که فضا را برای هر دو رشد خلاقیت در هر بستری دشوار میکنند و شاید یادآوری آنچه که انگار تنها هنر میتواند یادآورش باشد: دل بستن به امید؛ امیدی که حتی نمیتوان در دوردست هم چشم به کورسویش بست.
حافظ روحانی / ۱۴۰۴
فهرست هنرمندان نمایشگاه به ترتیب حروف الفبا